။ ဝူၼ်ႉတူၺ်း လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၸုမ်းႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ် ၵူတ်ႇထတ်း လွင်ႈတူင်ႉၼိုင် ဢၼ်လီထၢင်ႇထိူမ်ၼၼ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းတႄႉ ပႆႇလႆႈႁူႉၸႅင်ႈလႅင်း။ ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵုမ်းထိင်း လႄႈ ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ် လူဝ်ႇလႆႈသပ်းလႅင်းၼႄ။ တွၼ်ႈဢၼ်ယၢပ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းတိုၵ်ႉႁဵတ်းယူႇယဝ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတႅပ်းတတ်း တေႁဵတ်းသင် ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်မႃး လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ၽိုၵ်းသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်း

။ ၽႂ်တေမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ လွင်ႈဢဝ်ပိူင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ဝႆႉႁင်းၶေႃ။ ၽႂ်တေႁပ်ႉလႆႈ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ပေႃးၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးၼႆ ၽႂ်တေဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း။ ၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း မိူဝ်ႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈမုင်ႈမွင်း ဢၼ်ၶေႉၶဵင်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဢဝ်ၵူၼ်းၸိူဝ်းပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်။ လွင်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်မူတ်းသႂ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊမီးၵႃႊၶၼ်ယူႇ ၵူၺ်းၵႃႊ မၼ်းတေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၵူၼ်ႇပင်းၼၼ်ႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ၸၢမ်းတူၺ်း လွင်ႈလႆၶေႃႈမုၼ်း

။ ၶေႃႈမုၼ်းမိူဝ်ႈၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵႆႉဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ တေလႆႈၶိုၼ်းမႄးထတ်းတူၺ်း။ ၶေႃႈသပ်းလႅင်းဢၼ်လီၼႆႉ မၼ်းၸႅၵ်ႇၽေလႆႈ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်လႆႈပႂ်ႉတူၺ်း၊ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်တိုၵ်ႉထတ်းသၢင်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈ ဢဝ်ၶေႃႈသပ်းလႅင်း ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း ႁဵတ်းပဵၼ် ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ။

။ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၶဝ်တေၸႂ်ႉတိုဝ်းတေႉတေႉၼၼ်ႉ။ ၾၢင်ႉတူၺ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး - လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းတႅပ်းတတ်း၊ တၢင်းလိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း တႃႇႁဵတ်း Update ထႅင်ႈ။

။ ပႃးၸဵမ် ဢၼ်ပိုင်ႈဢိင် ၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ

။ ၸိူင်းဢၼ် ၸိူင်းလႅဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ တႃႇသေႇ။ သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၵပ်းသိုပ်ႇ ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလႆႈ၊ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ လွၵ်းလၢႆး တႃႇၶိုၼ်းမႄး ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် တီႈ ၽူႈပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊပဵၼ် လွင်ႈတႅပ်းတတ်း မိူဝ်ႈၶိူင်ႈၸႂ်ႉ ဢၼ်ၵႆႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီးလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း ၶေႃႈမုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸွင်ႇတေႁွတ်ႈထိုင်ၵၼ်လႆႈယူႇႁႃႉ။ ၸွင်ႇၶဝ်တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၶဝ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉႁိုဝ်။ ပုၼ်ႈၽွၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ ၸွင်ႇပွင်ႇၸႂ်၊ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းလႆႈၵႃႈၶၼ်မၼ်း မိူဝ်ႈမၼ်းမၵ်းမၼ်ႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢၼ်တေၸၢင်ႈႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ပႂ်ႉတူၺ်း ဢမ်ႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် လွင်ႈၼႄ

။ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶဝ် ထုၵ်ႇလီမေႃသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် လႄႈ ၶဵင်ႇတႃႉ လွင်ႈထၢင်ႇထိူမ် ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼႆၼၼ်ႉၵွႆး ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တီႈဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁႃႁၼ်ယၢပ်ႇမႃး။

။ မၢႆတွင်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်မီးဝႆႉ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ လႄႈ တီႈဢၼ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ဢမ်ႇၸႅင်ႈလႅင်းမႃးၼၼ်ႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးတုမ်ႉတွပ်ႇ ပႃးၸဵမ်လၢႆးၵူၼ်း ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ လီလိူဝ်မႃး။

။ ဢိုတ်းလွၵ်း ဝၢႆးသေ လဵၼ်ႈႁႅင်းယဝ်ႉ

။ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢၼ်ပွတ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်။ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ သဵၼ်ႈမၢႆ ၽူႈၵပ်းသိုပ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း၊ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၶွပ်ႇပိူင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ လွင်ႈမွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ တေၸၢင်ႊ ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်း လိူဝ်သေ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ယၢဝ်း တၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ ၽွမ်ႉၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ထတ်းတူၺ်း လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႈၶိုၼ်းတူၺ်း ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ၽၢႆႇတႂ်ႈ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသေ ၼႄဝႃႈ ၸုမ်းၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး လိူဝ်သေ ၶိုၼ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ၵမ်းလဵဝ်ၼၼ်ႉႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

။ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွၵ်းလၢႆး ဢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် တႃႇတႅပ်းတတ်း မိူဝ်ႈၶေႃႈမုၼ်း တိုၵ်ႉႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

။ တၢင်းႁၼ်ထိုင် တီႈၸုမ်းၽွင်းလူင်
The Cybersecurity Cabinet