Mit̕ṭen surokha report do̠ ạḍi sạri ge hoe daṛeak̕a ar nit hõ mit̕ṭen neota dol do̠ cet̕ ko cekaea ona babod ạḍi jạruṛok̕ kana. Sạbut ar bicạr talare aema dhao gap ńelok̕ kana: noa kho̠bo̠r do̠ kạmi lạgit̕ cet̕e meneda, ar ona iạte cet̕ bo̠do̠l hoyok̕a?

Ona kạmi khon ehoṕ me oka do jạruṛa

Mit̕ṭen ardas re̠ bicạr me̠ oka do̠ gạhki hukum ko̠ sạbit̕et̕ kana. Ona application re mit̕ṭen kombṛo do̠ technical gun menak̕a, menkhan ona reak̕ jạruṛ do̠ kạmi lạgit̕ cet̕ lạgit̕ beohar hoyok̕ kana, oka kho̠bo̠r onae kạmi kana ar mit̕ṭen kạmi kạmi okte re oka biḍạu menak̕ ona cetanre hõ jạruṛok̕ kana.

Onate kạmi kạmi khon mit́ṭen beohar reaḱ galmarao ehoṕena. Noa sistạm re oka gạhki ạt, kạmi kạmi se̱ pạtiạr sombond re̱ hirlạ menak’a? Noa do̠ ona sạriạk̕tet̕e sthapana okaṭak̕re mit̕ṭen takniki gạhir macha reṭing do̠ ạḍi jạruṛgea.

Mit̕ṭen ńam akan jinis ona reak̕ jo khon begar dohoe me

Mit̕ṭen ńam akan mit̕ṭen ńel akan sạriạk̕tet̕e beoraeda. Mit̕ṭen pạtiạu do̠ noage je ona sạriạk̕tet̕ do̠ cet̕e aṅgoc daṛeak̕ ona do̠ ạḍi khaṭo ạri-cạli talate. Banar ko bạṛić ocoet́ khan mit́ṭen report lạgit́ lạṛhại do muskil gea ar mit́ṭen bicạr do apnar lạgit́ muskil gea.

Reason reak̕ chain ko kulipe. Mit̕ṭen bạiri do̠ cet̕ access reak̕ jạruṛ hoyok̕a? Oka aṭkar ạkilko jạruṛa? Cet́ sạbut ko jạmạu akana, ar ona kạmi reaḱ oka bhag do baṅ biḍạu akana? Mit̕ṭen keṭec̕ ạkil do̠ ona simạ ńelok̕ kana.

Next nirại do̠ sạri ge benao me

Neota reaḱ galmarao do ạḍi usạrate hoyoḱ kana tinre mit́ṭen jinis reaḱ bisoe do mit́ṭen bicạr sãote joṛao tahena. Ona bicạr do hoyoḱ kana mit́ṭen sudhrạo reaḱ fund, mit́ṭen kạmi kạmi reaḱ bodol, mit́ṭen hạṭiń (bounded exposure) aṅgoć se mit́ṭen jạruṛan ạnạṛiạtet́ reaḱ kạmi.

Suggestion re dependency ar mit̕ṭen mạlik hõ̠ hoyok̕a. Mit̕ṭen technical team do̠ sudhrạo kạmi lạgit̕e kạmi daṛeak̕a, menkhan mit̕ṭen kạmiạ mạlik do̠e bicạr daṛeak̕a je mit̕ṭen kạmi renak̕ kạmi kạṭic̕gea se baṅ. Banar ạṅgibhar do̠ ńelok̕ jạruṛa.

Define me cet̕ leka sudhrạo hoyok̕a

Tracker re mit̕ṭen kạmi bond do̠ mit̕ṭen saso̠niạ ghoṭona kana. Assurance do̠ sạbut jạruṛa je jạruṛaḱ jạruṛaḱ do̠ bo̠do̠l akana. Mucạt́ reaḱ jạruṛte, ona reaḱ mane do hoyoḱ kana mit́ṭen retest, mit́ṭen biḍạu ạidạri set, mit́ṭen kạmi kạmi reaḱ kạmi se mit́ṭen alert cet́ leka calaoḱ kana ona reaḱ ńel akan bodol.

Kạmi e̠ho̠p̕ lahare cet̕ ko check hoyok̕a ona do̠ bicạr me. Ar baṅkhan mit́ṭen sãota do ạḍi maraṅ kurumuṭue lagao daṛeaḱa ar nit hõ cet́ lekate uniaḱ sạjại do bạṛti hoe akana ona do bae lại daṛeaḱa.

Next review lạgit̕ mit̕ṭen kạmiạ ejenḍa

Mit́ṭen pạhil bisoe lạgit́ table re pe̠ kukli dohoe me: cet́ kạmi lạgit́ jạruṛaḱ menak̕a; cet́ sạbudo̠ ona hudis do̠e sạbit̕eda; cet́ bicạr jạruṛa; okoe do̠ kạmi reaḱ mạlik kanae; ar cet́ sudhrạo reaḱ cinhạe uduga.

Noa do̠ Cabinet reaḱ jogao kana oka do̠ ạḍi bạṛić ạkil ar ranniti reaḱ solha talare sạbit dohoe reaḱe kurumuṭuet́ kana. Teknikal gạhir macha jạruṛge tahena. Ona reaḱ dam do̠ bạṛti hoyoḱ kana tinre kạmi lạgit́ jạruṛan hoṛko noa ko beohar daṛeaḱa.

Mit̕ṭen beohar reaḱ report do̠ board reaḱ ạidạri ar tạkniki dol do̠ sạbit lạgit̕ kạmi e̠mo̠ḱ kana.

Arhõ̠ paṛhao̠ḱ

NIST Cybersecurity Framework

Cabinet khon mit̕ṭen nạmuna
The Cybersecurity Cabinet