ሓደ ቢዝነስ ፖሊሲታት ጸጥታ፣ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ ኦዲትን ዓቢ ድሌት ዘለዎ ፍኖተ-ካርታን ክህልዎ ይኽእል። እቶም ጠቐምቲ መበገሲ ነጥብታት እዮም። ሓደ ኣውፋሪ ሕጂ’ውን እቲ መርትዖ ብጭቡጥ እንታይ ከም ዘረጋግጽ፡ ኣየኖት ሓደጋታት ከም ዝጸንሑን እቲ ዝቕጽል ዋና እንታይ ክገብር ከም ዘለዎን ክርዳእ ኣለዎ።
ቅድሚ መርትዖ ምሕታትካ ነቲ ውሳነ ግለጽ
ናይ ትግሃት ልምምድ ናይ ግዜ ሰሌዳን ዕላማን ኣለዎ። እቲ ሕቶ ንቕድሚት ዲና፣ እንታይ ዝያዳ ክንምርምር ኣለና ወይስ ድሕሪ ምዝዛም እንታይ ቀዳምነት ክንህብ ኣለና? እቲ መልሲ ኣየናይ ሓበሬታ ንዋታዊ ምዃኑ ይውስን።
በቲ ነቲ ወፍሪ ዝድግፍ ንግዳዊ ንጥፈታትን ጽግዕተኛነትን ጀምር። ጸቢብ ስፍሓት ዘለዎ ገምጋም ኣብቲ ዘሎ ግዜ እንታይ ክምስርት ከም ዝኽእልን ካብ ዓቕሙ ወጻኢ እንታይ ከም ዝተረፈን ክገልጽ ይግባእ።
ስፍሓት ናይቲ ዝጸንሐ መረጋገጺ ምምርማር
ጸብጻብ ምህላዉ ንሽፋኑ ዝገልጽ ኣይኮነን። ኣየኖት ስርዓታት እዮም ተፈቲሾም? ኣየኖት ስሪታትን ከባቢታትን? እቲ ስራሕ ሰነዳዊ ገምጋም ድዩ ነይሩ ወይስ ንጡፍ ገምጋም? ድሕሪኡ ኣገደስቲ ርኽበታት ከም ዝተኣረሙ ተረጋጊጾም ድዮም?
እዞም ሕቶታት እዚኣቶም ሓደ ውሳነ ዝህብ ሰብ ኣብቲ መርትዖ ክሳብ ክንደይ እምነት ከሕድር ከም ዝኽእል ንምፍላጥ ይሕግዙ። ሓደ ብጥንቃቐ ዝተወሰነ ገምጋም ብዛዕባ ምሉእ ትካል ከም መረጋገጺ ከይትርጎም እውን ይኽልክሉ።
ስርሒታዊ ዋንነት ርኣዩ።
ናይ ጸጥታ ስራሕ ኣብ ሰባት፡ ፍቓድን ኣሰራርሓን ይምርኮስ። መን ወሳኒ ስርዓታት ከም ዝውንን፣ መን ለውጢ ክፈቅድ ከም ዝኽእልን ሓደ ቁልፊ ሰብ ወይ ኣቕራቢ ኣብ ዘይርከበሉ እዋን እንታይ ከም ዘጋጥምን ሕተት።
ሓደ ጉዳይ ብቴክኒካዊ መዳይ ንምእራም ቀጥታዊ ክኸውን ይኽእል እዩ ግን ብስርሒት ኣፀጋሚ ክኸውን ይኽእል እዩ ምኽንያቱ ተበፃሕነት፣ ፍልጠት ወይ ስልጣን ዝተዋህለለ ስለዝኾነ። እዚ ድማ ድሕሪ ትራንዛክሽን ንዝግበር ተግባራውነትን ቅደም ተኸተልን ምእራም ይጸልዎ።
ዘይርጉጽነት ከም ዝርአ ግበር
ኣብ እዋን ትጉህነት ዝረኽብዎ መብዛሕትኡ ግዜ ድሩት እዩ። ገለ ሕቶታት መልሲ ከይረኸቡ ክተርፉ እዮም፣ ገለ ምርግጋጽ ድማ ኣብቲ ዕላማ ዝሃቦ ሓበሬታ ዝምርኮስ ክኸውን እዩ። እቶም ድሩትነታት ኣብቲ ናይ ውሳነ ጽሑፍ ይርከቡ።
ንጹር ገምጋም ዝተረጋገጸ ትዕዝብቲ፣ ውክልናታት ምሕደራን ክፉት ሕቶታትን ይፈላልዮም። ድሕሪኡ ተወሳኺ መርመራ ወይ ስፔሻሊስት ዳግመ ግምት ኣብቲ ነቲ ውሳነ ክቕይሮ ዝያዳ ተኽእሎ ዘለዎ ቦታ ዕላማ ክግበር ይከኣል።
ነቲ ርኽበታት ናብ ውህደት ተሰኪምካ ምኻድ
ትጉህነት ዝያዳ ዝጠቅም ርኽበታቱ ካብቲ ትራንዛክሽን ክድሕን ከሎ እዩ። ንዋታዊ ምቅላዕ ናብ ዝተሰምዩ ተግባራት፣ ጽግዕተኛታትን ንናይ ውህደት ግዜ ክውንነታዊ ቅደም ተኸተልን ክትርጎም ይግባእ።
ርኽበታት ሳይበር ነቲ ሰፊሕ መስርሕ ትራንዛክሽን ይሕብሩ። ሕጋዊ፣ ፋይናንሳውን ውዕላውን ፍርድታት ምስ ዝምልከቶም ኣማኸርቲ ይተርፍ። ተራ ካቢነ ሚኒስተራት፡ እቶም ወሃብቲ ውሳነ ክጥቀሙሉ ዝኽእሉ ንጹር ናይ ጸጥታ ኣረኣእያ ምሃብ’ዩ።
እቲ ዕላማ ዝያዳ ንጹር ናይ ወፍሪ ውሳነን ዝያዳ ሓበሬታ ዘለዎ ውጥንን ናይቲ ዝቕጽል ውጥን እዩ።
ካብ ካቢነ ሚኒስተራት ዝረአ ኣረኣእያ
The Cybersecurity Cabinet