။ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႊမီး ပိူင်ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈတႄႇဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ။ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၽၢႆႇလူင်းတိုၼ်းၶဝ် တိုၵ်ႉလူဝ်ႇပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ လၵ်းထၢၼ် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တေႉတေႉၼၼ်ႉ ၽေးၶဵၼ်ဢၼ်လႂ် ၵိုတ်းဝႆႉ လႄႈ ၸဝ်ႈၶွင် ဢၼ်တေမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းသင်။
။ မၵ်းမၼ်ႈၶေႃႈတႅပ်းတတ်း ၵွၼ်ႇပႆႇယွၼ်းလၵ်းထၢၼ်
။ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈႁႅင်း ဢၼ်ၶတ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်း လႄႈ ယိူင်းဢၢၼ်း။ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ဝႃႈ တေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇ တေၵူတ်ႇထတ်းထႅင်ႈ လွင်ႈသင် ဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ တေဝႆႉလွင်ႈသင် ပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇၼၼ်ႉႁိုဝ်။ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း တေတႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်လႂ် ပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်။
။ တႄႇဢဝ် ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး လႄႈ လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် ဢၼ်ပဵၼ် ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ဢၼ်မီး ၼႃႈၵၢၼ် ၵႅပ်ႈၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလီလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈ တင်ႈလႆႈ ဢၼ်လႂ် ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မီးဝႆႉၼၼ်ႉ လႄႈ ဢၼ်လႂ် ဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်မၼ်းၼၼ်ႉ။
။ ထတ်းတူၺ်း ၼႃႈၵၢၼ် လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် ဢၼ်မီးဝႆႉ
။ လွင်ႈမီးၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇသပ်းလႅင်းၼႄ လွင်ႈမၼ်းႁူမ်ႇငမ်း။ လႆႈၵူတ်ႇထတ်း လွၵ်းပိူင်ဢၼ်လႂ်၊ ဝႅပ်ႇယၢင်ႇ လႄႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢၼ်လႂ်၊ ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ၶေႃႈမုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇႁႃႉ။ ဝၢႆးမႃး လွင်ႈထူပ်းႁၼ် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸွင်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ လႆႈမႄးၵႄႈပၼ်ယူႇႁိုဝ်။
။ ၶေႃႈထၢမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ် တႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈလႆႈဝႃႈ ၽူႈတႅပ်းတတ်း တေယုမ်ႇယမ်လႆႈ လၵ်းထၢၼ်ၼၼ်ႉ ၵႃႈႁိုဝ်။ ၶဝ်ၵေႃႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈပၼ် လွင်ႈထတ်းသၢင် ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ လီလီၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁႂ်ႈလႆႈ ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈမၼ်ႈၸႂ် တေႃႇ ၸုမ်းတင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။ တူၺ်းတီႈ ၸဝ်ႈၶွင်ၵၢၼ်ငၢၼ်း
။ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်း၊ ထၢမ်ဝႃႈ ၽႂ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် လွၵ်းပိူင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၽႂ်တေပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ လႄႈ ပေႃးၵူၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇမီးၼႆ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။
။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၼိူင်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႊမႄးလႆႈ ငၢႆႈငၢႆႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈမၼ်းတႄႉ တေယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ယွၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင်လႆႈ၊ တၢင်းႁူႉ ဢမ်ႇၼၼ် ဢႃႇၼႃႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ဝႆႉ။ ဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လႄႈ လွင်ႈၶပ်ႉၸႅၼ်ႇ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဝၢႆးသေ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်လႆႈ လွင်ႈဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ
။ လွင်ႈၶဝ်ႈထိုင် ၽွင်းၶတ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ၵႆႉမီးလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ။ ၶေႃႈထၢမ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ တေဢမ်ႇလႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ လႄႈ ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵမ်ႈၽွင်ႈ တေဢိင်ၼိူဝ် ၶေႃႈမုၼ်း ဢၼ်ၽူႈယိူင်းဢၢၼ်း ပၼ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶူဝ်းၶွင်တႅပ်းတတ်း။
။ လွင်ႈထတ်းသၢင်ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းၼႆႉ မၼ်းၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇ လွင်ႈပႂ်ႉတူၺ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ၊ လွင်ႈတၢင်တူဝ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ လွင်ႈၸၢမ်းတူၺ်းထႅင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊယိူင်းၸူး တီႈဢၼ်မၼ်းတေၸၢင်ႊလႅၵ်ႈလၢႆႈ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းၼၼ်ႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။ ဢဝ်ၶေႃႈထူပ်းႁၼ် ၶဝ်ႈၼႂ်းလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ
။ လွင်ႈၶတ်းၸႂ်ၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ မိူဝ်ႈၶေႃႈထူပ်းႁၼ်မၼ်း လွတ်ႈၽေး ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈပိုတ်ႇၼႄၶူဝ်းၶွင်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပိၼ်ႇပဵၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈ၊ လွင်ႈပိုင်ႈဢိင် လႄႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢၼ်ပဵၼ်တႄႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။ လွင်ႈထူပ်းႁၼ် ၼိူဝ်ဢွၼ်ႊလၢႆႊၼႆႉ ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတႅပ်းတတ်း ၽၢႆႇမၢႆမီႈ ၽၢႆႇငိုၼ်းတွင်း လႄႈ ၽၢႆႇလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ၸိူဝ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ တီႈၽူႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ယူႇ။ ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၶွမ်ႇမတီႇ ၶွမ်ႇမတီႇ ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇ ပၼ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် ၽၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း ဢၼ်ၽူႈတႅပ်းတတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
။ ယိူင်းဢၢၼ်းတႄႉ ပဵၼ်တႃႇတႅပ်းတတ်း လွင်ႈလူင်းတိုၼ်း ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလိူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ် ဢၼ်တေပဵၼ်မႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူႉႁၼ်လိူဝ်ၵဝ်ႇ။
။
တၢင်းႁၼ်ထိုင် တီႈၸုမ်းၽွင်းလူင်
The Cybersecurity Cabinet

